Làm sao để nuôi cá thủy sinh khỏe mạnh?

 Làm sao để nuôi cá thủy sinh khỏe mạnh là câu hỏi tưởng chừng như đơn giản nhưng để trả lời được lại bao hàm rất nhiều kinh nghiệm. Không khó để bắt gặp câu hỏi như vậy từ những người mới chơi trên các hội nhóm, diễn đàn ...vv với hàng loạt các câu trả lời từ đơn giản đến phức tạp như phải test nước, test ph, test nh3/no2...vv điều đó sẽ làm bạn trở lên rối tung và mệt mỏi. Trong bài viết này Thủy Sinh Club sẽ cố gắng tóm gọn một cách đơn giản nhất để bạn áp dụng, làm cho thú chơi cá cảnh thủy sinh trở lên thư giãn hơn.

Bước 1: Xác định loại cá muốn nuôi, kích thước bể phù hợp

- Tùy theo loại cá bạn định nuôi, kích thước cá, số lượng cá mà chọn kích thước bể cho phù hợp. Bạn có thể nuôi cá nhỏ trong bể rất to nhưng không được nuôi cá to trong bể có kích thước quá nhỏ, chúng sẽ stress và sinh bệnh.

Không nuôi cá quá to trong những bể nhỏ

- Hãy bắt đầu nuôi từ số lượng cá nhỏ và tăng dần khi đã nuôi tốt. Không nuôi cá dày đặc trong một bể nhỏ giống như ngoài cửa hàng, để nuôi mật độ dày các cửa hàng phải có nhân viên hoặc hệ thống thay nước hằng ngày.

- Nếu muốn nuôi kết hợp nhiều loại cá trong cùng 1 bể hãy tìm hiểu tập tính của từng loại xem có phù hợp không, tránh cá đánh nhau dẫn đến stress, bị bệnh.

Nuôi kết hợp nhiều loại cá cùng 1 bể

Bước 2: Chuẩn bị môi trường nuôi

Sau khi xác định được loại cá muốn nuôi, kích thước bể phù hợp hãy tiến hành chuẩn bị môi trường nuôi. Bể cá thủy sinh nhìn chung sẽ chia làm 2 loại: Chỉ nuôi cá và nuôi cây thủy sinh kết hợp cá

- Nếu bạn chỉ nuôi cá thì sau khi setup bể, chạy lọc, sủi oxy, châm khử clo (nếu dùng nước máy), châm vi sinh để khởi tạo hệ vi sinh. Khi nước trong bạn có thể thả cá ngay.

- Nếu bạn muốn nuôi kết hợp cây thủy sinh và cá cảnh thì hãy setup bể với cây thủy sinh trước, sau đó cũng chạy lọc, sủi oxy, châm khử clo (nếu dùng nước máy), châm vi sinh để khởi tạo hệ vi sinh. Hãy đợi khoảng 30 ngày để cây thủy sinh phát triển mới bắt đầu thả cá, nếu thả ngay cá của bạn sẽ mắc bệnh, chữa bệnh cho cá có thể làm hỏng cây thủy sinh ...vv vấn đề sẽ trở lên rất phức tạp. Khi chơi cây thủy sinh bạn phải chọn loại đèn chiếu sáng có quảng phổ phù hợp để cây phát triển, trong tháng đầu chỉ nên bật sáng khoảng 6 tiếng mỗi ngày, cường độ ánh sáng trung bình yếu để hạn chế rêu hại bùng phát.

Bước 3: Chọn cá để thả bể

Với những bể mới setup, hệ vi sinh còn yếu việc chọn cá là cực kỳ quan trọng vì chỉ cần một con bị bệnh có thể lây lan sang nhiều con khác. Tốt nhất hãy tự mình đi chọn cá ngoài cửa hàng, quan sát những con cá khỏe mạnh năng động để mua. Nếu mua cá online hãy chọn những cửa hàng uy tín nhờ họ chọn những con khỏe mạnh, đóng gói cẩn thận để ship cho bạn.

Bước 4: Cách ly cá mới mua theo dõi bệnh

Ngay cả khi bạn mua được những chú cá khỏe mạnh thì việc cách ly để theo dõi sức khỏe cá trước khi thả bể cũng rất quan trọng vì khi cá được đóng gói di chuyển, thay đổi môi trường sống sẽ bị stress thường phát ra các mầm bệnh đã ủ sẵn. Nếu bể mới chưa có cá bạn có thể thả vào để theo dõi, nếu bể đã thả một số cá cũ thì cần thả ra bể khác hoặc xô chậu để theo dõi tình trạng trong ít nhất 1 ngày, nếu cá khỏe mạnh không có dấu hiệu lờ đờ, nấm bệnh thì có thể tiến hành thả vào bể cộng đồng.

Bước 5: Chăm sóc bể cá định kỳ

- Chế độ cho ăn: Mỗi ngày chỉ nên cho ăn 1-2 lần, lượng thức ăn ít làm sao để cá có thể ăn hết trong 1-2 phút. Không cho ăn quá nhiều và tồn dư thức ăn trong bể, nước sẽ nhanh bẩn là cá hay bị bệnh.

- Chế độ thay nước: 

+ Với bể có trồng cây đã phát triển tốt sẽ giúp hấp thụ các chất thải của cá thì tần suất thay nước sẽ ít hơn so với các bể chỉ nuôi cá. Những bể có cây, cá sẽ có nhiều chỗ ẩn nấp và ít stress hơn, ít bệnh hơn.

+ Khi thay nước chú ý hút sạch phân cá để tránh phân hủy làm đục nước. 

+ Nếu bạn dùng nước máy trực tiếp từ vòi nên dùng thêm chế phẩm khử clo để tránh ảnh hưởng đến vi sinh trong bể.

+ Một câu hỏi rất khó là tần suất thay nước như nào là hợp lý: tùy theo điều kiện nuôi của từng bể, ít cá hay nhiều cá, cho ăn ít hay ăn nhiều, có cây thủy sinh hay chỉ nuôi cá. Dựa theo kinh nghiệm cá nhân của tôi là mình cần quan sát sủi oxy, nếu các bọt khí tan ngay lập tức trên mặt nước thì chất lượng nước là tốt, ngược lại oxy nổi trên mặt nước không tan ngay, nhất là bề mặt nước xuất hiện váng thì chất lượng nước trong bể đó đang xấu, cần thay nước nhiều hơn và cho cá ăn ít đi. 

+ Nhiệt độ nước càng cao thì tốc độ phân hủy chất hữu cơ càng mạnh, nước sẽ càng nhanh bẩn, vì thế vào mùa nóng sẽ cần thay nước nhiều hơn mùa lạnh.

Kết luận:

Để nuôi cá thủy sinh khỏe mạnh sẽ gói gọn trong vài ý chính như sau:

- Không nuôi nhiều cá, nhất là các bể nhỏ.

- Tìm hiểu tập tính, môi trường sống của mỗi loài cá mà bạn muốn nuôi.

- Giữ chất lượng nước tốt, trong & sạch, nhiều oxy, thay nước thường xuyên.

- Cho ăn mức trung bình thấp, đừng lo cá bị đói khi bạn đã cho ăn hằng ngày.